Güney Kore yapımı “Mouse” dizisinin temel sorusu şuydu: Bilim, “psikopat genini” anne karnında, bir fetüsten %99 doğrulukla tespit edebilen bir test icat etse ne olurdu?
Dizide bu “keşif”, Güney Kore parlamentosunu ikiye bölüyordu:
- “Suç Öncesi” Cephesi: Bu “canavarları” doğmadan tespit edip, “zorunlu kürtaj” ile aldırarak, gelecekteki binlerce masum kurbanı kurtarmalıyız.
- “İnsan Hakları” Cephesi: O fetüs hâlâ bir “insan”. İşlemediği, hatta “düşünmediği” bir suçun potansiyeli için bir bebeği “idam” edemezsiniz. Ya o %1’lik hata payı? Ya o çocuk “iyi” olmayı seçerse?
Dizi, bu ikilemi en acı şekilde “test” ediyordu. Dışarıdan “dahi” bir beyin cerrahı, mükemmel bir eş gibi görünen bir adamın (Han Seo-joon), aslında ülkenin aradığı “Head Hunter” (Kelle Avcısı) lakaplı, korkunç bir seri katil (psikopat) olduğu ortaya çıkıyordu. Ve hamile eşi (Sung Ji-eun), yaptırdığı o “test” ile, karnındaki bebeğin de babasıyla aynı “psikopat genini” taşıdığını öğreniyordu.
Soru 1: Teknoloji O Seviyede mi? “Psikopat Geni” Gerçek mi?
“Mouse” dizisinin felsefesinden çıkıp, Kasım 2025‘in gerçek bilimine dönelim. Böyle bir “test” mümkün mü?
Bilimsel Cevap: Kesinlikle Hayır.
Bu, bilimin şu anki (ve yakın gelecekteki) seviyesinin çok ötesindedir. Sebepleri ise çok net:
- “Tek Bir Gen” Yoktur: “Psikopati” veya “Sosyopati” (resmi adıyla Antisosyal Kişilik Bozukluğu – ASPD), “kötülük” geni diye tek bir genden kaynaklanmaz. Bu, yüzlerce farklı genin karmaşık bir etkileşimi sonucu ortaya çıkan “polijenik” bir durumdur.
- Sadece “Yatkınlık” Görülebilir: Bilim, şu an sadece bazı “risk faktörlerini” genetik olarak görebilir. Örneğin, MAOA geninin (“Savaşçı Geni” olarak bilinir) bazı varyantları, “agresif” davranışlara ve “düşük empatiye” yatkınlık yaratabilir.
- Mesele Gen Değil, “Tetikleyici”dir (Nature vs. Nurture): En önemlisi budur. O “savaşçı gene” veya psikopatların beyin taramalarında (fMRI) görülen “düşük amigdala aktivitesine” sahip olsanız bile, bu sizi “katil” yapmaz. Bu, sadece “dolu bir silah”tır.Tetiği çeken şey ise **”Çevre”**dir (Nurture).Bilimsel araştırmalar, bu “riskli” genlere sahip çocukların, sevgi dolu, istikrarlı ve güvenli bir ailede büyüdüklerinde, normal çocuklardan hiçbir farkları olmadığını, hatta bazen daha “başarılı” (lider, cerrah, CEO) olabildiklerini gösteriyor.Ancak bu “riskli” gene sahip çocuklar, şiddet dolu, travmatik, istismarcı ve “suç çeteleri” ile dolu bir çevrede büyürlerse, o genetik “dolu silah”ın tetiği çekilmiş oluyor.
Yani bilim, bir fetüse bakıp “Bu çocuk %100 katil olacak” diyemez. Sadece, “Bu çocuk, eğer korkunç bir çevrede büyürse, suça meyilli olma ihtimali biraz daha fazla” diyebilir.
Soru 2: Etik Felaket – “Geleceğin Suçlusunu” Cezalandırmak
Peki, “imkansız”ı bir an için “mümkün” sayalım. Diyelim ki 2040 yılında böyle bir “test” icat edildi.
O “psikopat genine” sahip olduğu tespit edilen bir bebeği aldırmak, “suçu önlemek” midir?
İşte bu, ahlaki pusulamızı kaybettiğimiz andır. Bu felsefe, “Öjenik”tir (Eugenics). Yani, “istenmeyen” özellikleri (hastalık, zeka geriliği, “psikopati”) taşıyan insanları, daha doğmadan “ayıklama” felsefesidir. Bu, Hitler‘in “kusursuz ırk” saplantısının 21. yüzyıl versiyonudur.
Bir insan, “işleyebileceği” bir suç yüzünden, daha “düşünmemişken” cezalandırılamaz. Bir bebeği, “potansiyel bir suçlu” olduğu için aldırmayı “normal”leştiren bir toplum, o bebeğin işleyeceği suçtan çok daha “psikopatça” bir eylemde bulunmuş olur.
Soru 3: Asıl Mesele – 13 Yaşındaki O Çocuğun “9 Suç Kaydı”
Şimdi, o “korkunç” bilimkurgu senaryolarından, İstanbul‘daki o “gerçek” kâbusa dönelim.
Bizi dehşete düşüren o haberdeki “kilit” nokta, 13 yaşındaki çocuğun “psikopat geni” taşıyıp taşımaması değil. Kilit nokta, o çocuğun “9 SUÇ KAYDI” olmasıdır.
Bu ne demek?
Bu, “sistemin” o çocuğu “9 KEZ” gördüğü, “9 KEZ” yakaladığı ve “9 KEZ” o şiddet sarmalından kurtarmak için “başarısız olduğu” anlamına gelir.
“Mouse” dizisindeki o “genetik” tartışma, aslında bizim için bir “kaçış” rampası. Sorumluluğu “bireyin bozuk genlerine” atmak kolaydır. Çünkü bu, “sistemin” ve “toplumun” masum olduğunu varsayar.
Oysa İstanbul‘daki örnek, “genetik” bir sorunumuzun olmadığını, ama “çevresel” bir felaket yaşadığımızı kanıtlıyor.
O 13 yaşındaki çocuk, “doğuştan” bir katil değildi. O, “suç çeteleri içinde büyüyen”, 9 kez devletin (polisin, adliyenin, sosyal hizmetlerin) radarına girmiş, ancak o “zehirli” ortamdan çekilip alınmamış, “rehabilitasyon” şansını 9 kez kaybetmiş, “ihmal edilmiş” bir çocuktur.
O 10. olayda, 60 yaşında bir adamın hayatına mal olan o kurşun, aslında “9 kez” görmezden gelinen o “sistemsel başarısızlığın” tetiğidir.
Vora.com.tr’den Not: “Acaba o bebeği doğmadan bilip aldırmalı mıyız?” sorusu, zihnimizin, yaşadığımız bu “toplumsal çöküş” karşısında kaçtığı “kolay” bir bilimkurgu cevabıdır.
Oysa gerçek cevap, çok daha “zor” ve “rahatsız edici”dir:
13 yaşında, 9 suç kaydı olan bir katilimiz varsa, bu “biyolojik” bir hata değil, “toplumsal” bir başarısızlıktır.
Asıl soru, “Gelecekteki suçluları nasıl tespit ederiz?” değil. Asıl soru: “Bugün, gözümüzün önündeki o 9 suç kaydına sahip çocukları, 10. suçu (cinayeti) işlemeden önce o “zehirli” çetelerin elinden nasıl kurtaracağız?”
Cevap, “genetik testlerde” değil; “işleyen adalet sisteminde”, “sosyal hizmetlerde”, “çocuk rehabilitasyonunda” ve kaybetmek üzere olduğumuz o “toplumsal vicdanda” gizli.