Eğer bir şehir aynı anda hem “görkemli bir rüya” hem de “melankolik bir izolasyon” hissini verebilseydi, o şehir St. Petersburg olurdu. Rusya‘nın Avrupa‘ya açılan penceresi olarak tasarlanan bu şehir, 20. yüzyılın devrimlerine ve 21. yüzyılın jeopolitik fay hatlarına tanıklık etti.
Peki, Çar I. Petro‘nun (Büyük Petro) Neva Nehri deltasındaki bataklıkları kurutarak “sıfırdan” yarattığı bu şehir, 2025 itibarıyla nasıl bir yer? Türkiye‘den giden gezginleri, yatırımcıları ve kültür meraklılarını Kasım 2025‘in bu soğuk günlerinde neler bekliyor?
St. Petersburg, bir çelişkiler şehridir. İtalyan mimarlar tarafından tasarlanmış, Fransızca konuşan aristokratlar için inşa edilmiş ama ruhu sonuna kadar Rus olan bir şehir.
1. İklim ve Atmosfer: “Beyaz Geceler” ve “Derin Dondurucu”
St. Petersburg‘un iklimi, şehrin karakterini tanımlayan en önemli unsurdur. Şehir, Baltık Denizi kıyısında, Helsinki ve Oslo ile benzer bir enlemde yer alır. Bu da onu, iki aşırı ucun şehri yapar.
Yaz (Beyaz Geceler): Şehrin “altın çağı”, Haziran ve Temmuz aylarında yaşanan “Beyaz Geceler” (Belye Nochi) dönemidir. Güneşin neredeyse hiç batmadığı, gecenin alacakaranlıktan öteye gitmediği bu dönem, şehrin “turizm” zirvesidir. Kanallarda tekne gezileri, Nevsky Prospekt‘te (şehrin ana caddesi) sabaha kadar süren yürüyüşler ve Neva Nehri üzerindeki dev köprülerin açılışını izleyen kalabalıklar… Bu dönemde şehir, 7/24 yaşayan, enerjisi yüksek ve büyülü bir atmosfere bürünür.
Kış (Melankoli Mevsimi): Ancak şu an içinde bulunduğumuz Kasım ayı itibarıyla, şehir tamamen farklı bir kimliğe bürünür. Günler kısalır, güneş nadiren kendini gösterir ve sıcaklıklar hızla sıfırın altına düşer. Kışın St. Petersburg; Dostoyevski romanlarından fırlamışçasına “moody”, gri ve melankoliktir. Kanallar donar, Ermitaj Müzesi‘nin (Kışlık Saray) o ikonik turkuaz rengi, bembeyaz kar örtüsü altında daha da belirginleşir. Bu, soğuğu sevenler için “gerçek” bir Rus kış deneyimidir.
2. Turizm: Küresel İzolasyon ve Yeni Rota
2020 öncesinde St. Petersburg, Avrupa‘nın en popüler turizm merkezlerinden biriydi. Baltık cruise gemilerinin vazgeçilmez durağı, Avrupalı ve Amerikalı sanatseverlerin Ermitaj ve Rus Müzesi için akın ettiği bir kültür başkentiydi.
Kasım 2025 itibarıyla bu tablo tamamen değişti.
2022’de başlayan Ukrayna Savaşı ve ardından gelen Avrupa ve ABD yaptırımları, şehrin turizm pazarını kökten sarstı. Avrupa‘dan direkt uçuşlar durdu, Batılı turist profili neredeyse tamamen ortadan kalktı.
Peki şehir “turist” almayı bıraktı mı? Hayır, sadece “turist profili” değişti.
St. Petersburg (ve genel olarak Rusya), turizmde rotasını Doğu‘ya çevirdi. 2025 itibarıyla şehrin ana turist kaynakları şunlar:
- Yerli Turistler: Moskova ve diğer Rus şehirlerinden gelen, kendi “kültür başkentlerini” ziyaret eden zengin yerli turistler.
- “Dost” Ülkeler: Çin, Hindistan, Orta Doğu (özellikle BAE ve Suudi Arabistan) ve elbette Türkiye‘den gelen gezginler.
Türk vatandaşları için Rusya‘nın vizesiz olması, St. Petersburg‘u hâlâ çok cazip bir “hafta sonu kaçamağı” rotası yapıyor. Ermitaj‘ın koridorları artık daha az kalabalık ve bu, gerçek sanatseverler için aslında bir “fırsat” yaratmış durumda.
3. İnsanlar: “Aristokrat” Ruh ve “Beyin Göçü” Gerçeği
“Peterburglular” (Petersburglites), kendilerini her zaman Moskovalılar‘dan ayırır. Moskova “iş” ve “güç” ise, St. Petersburg “kültür” ve “entelektüellik”tir. Puşkin, Dostoyevski, Çaykovski ve Stravinski‘nin mirası, şehrin her sokağında hissedilir. İnsanları, genel olarak daha “Avrupalı”, daha “mesafeli” ama daha “rafine” bir imaja sahiptir.
Ancak Kasım 2025‘in gerçeği, bu “kreatif sınıf” için zorlu oldu. St. Petersburg, Rusya‘nın en Batı yanlısı, en liberal ve en “Avrupalı” şehriydi. 2022’deki jeopolitik kırılma, en çok bu şehri ve bu sınıfı vurdu.
Savaşın ilk aylarında başlayan “beyin göçü” (brain drain), St. Petersburg‘un IT, tasarım ve sanat dünyasını sarstı. Batı ile bağları kesilen birçok genç profesyonel ve sanatçı, şehri terk ederek (birçoğu İstanbul, Dubai ve Erivan‘a gitti) “yeni bir hayat” arayışına girdi.
2025’te şehirde kalanlar ise, ya bu yeni “içe dönük” Rus kimliğini benimsemiş ya da pragmatik bir şekilde hayatına devam eden, ancak o “Avrupa” penceresinin kapandığını bilen, daha melankolik bir ruh halindeler.
4. Yatırımlar: Batı’nın Çekilişi ve Devletin Yükselişi
Yatırım cephesinde, 2025’teki tablo turizmden bile daha keskindir.
Dün: Savaş öncesi St. Petersburg, devasa bir Avrupa yatırım merkeziydi. Alman otomotiv devleri, Fin şirketleri (yakınlıktan dolayı) ve Amerikalı teknoloji firmaları için bir “hub” (merkez) idi. Zara, IKEA, Chanel gibi markaların en lüks mağazaları Nevsky Prospekt‘teydi.
Bugün (Kasım 2025): Bu markaların tamamı gitti. Batı sermayesi tamamen çekildi. Geride bıraktıkları varlıklar (fabrikalar, mağazalar) ya “sembolik” ücretlere yerel şirketlere satıldı ya da devletleştirildi.
St. Petersburg‘daki yatırım iklimi artık “özel” değil, “devlet” odaklı.
- Devlet Odaklı Sektörler: St. Petersburg aynı zamanda Rusya‘nın “donanma” ve “gemi inşa” merkezidir. Rusya ekonomisi “savaş ekonomisi” moduna geçtiği için, bu “askeri-endüstriyel” alanlara devasa devlet yatırımları akıyor.
- Yeni Ortaklar: Batı’dan boşalan yeri, Çin, Hindistan ve Körfez ülkelerinden gelen sermaye doldurmaya çalışıyor. Özellikle “altyapı” ve “enerji” projelerinde bu ülkelerin imzası görülüyor.
- Gayrimenkul: Konut piyasası, yerel talep ve Moskova‘dan gelen zenginlerin “ikinci ev” alımlarıyla ayakta duruyor.
Türk yatırımcılar için ise St. Petersburg, “yüksek risk, yüksek getiri” potansiyeli taşıyan bir alan. Batı’nın çıktığı bir pazarda “oyun kurucu” olma fırsatı var, ancak bu, jeopolitik istikrarsızlığın gölgesinde bir “kumar” niteliği de taşıyor.
Vora.com.tr’den Not: St. Petersburg, 2025 itibarıyla bir “paradoks” şehridir. Tarihinin en “izole” dönemlerinden birini yaşarken, aynı zamanda mimari ve sanatsal olarak en “görkemli” haliyle ayakta durmaktadır.
O, Avrupa için inşa edilmiş, ancak şimdi kaderini tamamen Asya‘ya ve kendi içine dönerek arayan, muhteşem ama “yaralı” bir başyapıttır. Bu şehri ziyaret etmek, artık sadece bir “turistik gezi” değil, tarihin en büyük kırılma anlarından birine tanıklık etmektir.